Navenja en Luna rusten

Een aantal van mijn coachees bij de paardencoaching voelt zich overdonderd door emoties. Dit leidt tot spanning, neerslachtigheid, angst, woede-uitbarstingen en meer. Zo vaak hoor je dat het goed is om je emoties te uiten. Want, zegt men er dan bij, je moet vertrouwen op je gevoel. Dat klopt, maar… je gevoel is niet hetzelfde als je emoties.

Het zal je niet onbekend voorkomen dat je je wel eens een speelbal voelt van je eigen emoties. Dat je niet meer weet welke kant het op moet en je helemaal niet weet wat je gevoel zegt omdat je alle kanten op wordt geslingerd en daar doodmoe van wordt. Dan is het belangrijk dat je het verschil leert kennen tussen emotie en gevoel. Dat je ontdekt dat emoties uiten dient te leiden tot emoties loslaten; emoties uiten moet niet leiden tot meer van dezelfde emotie genereren. En het is inderdaad heel belangrijk om te kunnen vertrouwen op je gevoel maar dan moet je wel met je gevoel contact kunnen maken… DOOR je emoties heen! Want zoals ik al zei, gevoel en emoties zijn niet hetzelfde. Emoties liggen als een sluier over je gevoel.

Paarden maken glashelder wanneer je in contact bent met je gevoel en wanneer je vastzit in je emoties. Ze helpen ons ook om ongewenste emoties op te lossen. Paardencoaching is een ideale begeleidingsvorm om hiermee aan de slag te gaan.

Maar wat is dan het verschil tussen emotie en gevoel en wat doe je met emoties die jou blokkeren?

Emoties hebben altijd iets heftigs, iets dramatisch in zich. Dat komt omdat ze vaak voortkomen uit onbegrip voor wat iemand anders doet of zegt. Soms heeft iemand je grenzen overschreden. Soms dient er iets te worden veranderd, het werkt niet meer zoals je het altijd al deed, maar dat heb je nog niet door. Soms vormt iets of iemand een bedreiging voor je welzijn. We weten alleen niet hoe het zit. Onbegrip dus. En doordat we zo in elkaar zitten dat we vaak negatief tegen onszelf praten, houdt onze innerlijke criticus de negatieve emoties in stand, vergroot ze zelfs, vanuit onbegrip en verontwaardiging: ‘Hoe kon hij/zij dit nou doen?!’.  ‘Waarom gaat het niet zoals ik wil!?’. ‘Als ik maar perfecter, mooier, hardwerkend ben, dan komt het goed.’ Vanwege deze dialoog tussen ons ego en onze ratio, noem ik emoties ook wel de gevoelens van de ratio. Voor mij voelt het alsof de emoties gedachten creëren en andersom. Helaas, hoewel onze ratio meehelpt om emoties te genereren, kan onze ratio emoties niet oplossen.

Onbegrip blokkeert. Daarom voel je emoties als heftig in je lijf. Emoties kosten heel veel energie. En ze zetten zich vast in je lichaam. Als je bijvoorbeeld probeert te aarden en je zit vol emotie, dan zal je dat moeilijk vinden omdat je emoties dit blokkeren.

 

Van emotie naar gevoel

Gevoelens zijn veel stiller van aard dan emoties. Een gevoel is een soort innerlijk weten. Of soms een intuitief handelen, zoals wanneer je zegt ‘ik voel dat ik dit moet doen, ik voel dat dit goed is’. En vaak blijkt achteraf dat je wijs hebt gehandeld. Gevoelens brengen je dieper in je centrum en maken je stil vanbinnen. Als je in contact bent me je gevoel, gaat aarden je gemakkelijk af en voel je je lichaam tot in je haarwortels. Gevoelens zijn geen reactie van binnenuit op iets of iemand anders. Het lijkt bijna of gevoelens van buiten in jou komen op die momenten waarop je ontvankelijk bent, al je zintuigen gebruikt, helemaal open staat, zonder iets te willen veranderen, zonder oordeel, vanuit een verbondenheid met de natuur en alles wat is.

Je komt pas bij je gevoel als je innerlijk stil bent. Ons denken en onze emoties kunnen die stilte in de weg staan. Er zijn dus als het ware twee stappen te zetten om bij je gevoel te komen.

  1. Stap één is het verlagen van je denkniveau. Dat betekent stoppen met malen, stoppen met overal wat van te vinden, stoppen commentaar te leveren op jezelf, stoppen met willen veranderen, enzovoort. Dit kan al een hele opgave zijn. Het denkniveau verlagen doen we door te leren om hier en nu aanwezig te zijn, in plaats van in het verleden of in de toekomst te zijn met onze gedachten. Een vorm van mindfulness dus.
  2. Maar vervolgens staan we meestal voor een nog grotere opgave: als het stil is ons hoofd kan het zijn dat we opeens emoties voelen die zich hebben vastgezet is ons lichaam, veel intenser dan ooit. Dit zijn emoties die niet direct een reactie zijn op iets, ze zitten er al een tijdje, hebben zich genesteld in ons lichaam, soms hebben ze zelfs onze hormoonhuishouding beïnvloed. Ze zitten in onze pijnlijke rug, in onze stijve nek, in onze vermoeide ogen, in onze overprikkelde darmen… Het zijn emoties die we ‘onderdrukken’, waar we geen blijf mee weten en die dus bij ons blijven. Ze zorgen voor vermoeidheid, spanning, onverklaarbaar verdriet, woedeaanvallen of ziekte. Deze emoties zullen we los moeten laten. Dan pas kom je bij je authentieke zelf, je echte ik, je kern. De ik die goede beslissingen kan nemen, die kan houden van, die rustig is, opmerkzaam, congruent en helder.

We moeten dus door ons denken en door onze emoties heen om bij ons gevoel te komen. Hoe doe je dat? Dat komt zo. Laten we eerst eens kijken hoe de meesten van ons met emoties omgaan.

Navenja boos

 

Hoe gaan we om met emoties?

Sommigen onder ons zijn streng voor zichzelf. Als zij zich te lang boos voelen of verdrietig, zeggen ze tegen zichzelf: kop op, nu moet ik verder, nu niet te lang blijven hangen. Onderdruk jij je emotie? Disciplineer je jezelf en hou je je voor dat dat goed is?

Of ga je juist de andere kant op? Blijf je (= blijft je ratio) erin hangen en schiet je door in het andere uiterste: je raakt zo bevangen door de emotie dat je er niet goed meer uitkomt. Dit komt ook heel vaak voor. Het kan bijvoorbeeld zijn dat je je gedurende lange tijd in je leven slachtoffer hebt gevoeld van een situatie buiten je, bijvoorbeeld je familie, partner of werk. Op een gegeven moment kan het bevrijdend zijn geweest om contact te maken met de boosheid in jezelf, omdat het daardoor mogelijk werd je los te maken van de negatieve invloed. Door heel boos te worden op je familie, partner of baas, kon je ermee breken. Het was ooit een reddende strategie…

 

Navenja boos

Zwelgen in emoties

Nu kan het echter gebeuren dat je die boosheid langdurig gaat omarmen, dat je er op een bepaalde manier zo ‘blij’ mee bent, dat je haar niet meer wilt opgeven. Wat je dan ziet ontstaan is een vorm van slachtofferschap die helemaal niet helpend is, integendeel, ze weerhoudt je ervan werkelijk in je eigen kracht te gaan staan.  Als je ze gaat verheffen tot waarheid en je gedrag erop baseert, ga je handelen op basis van… onbegrip! Je neemt beslissingen op basis van iets wat je niet begrijpt?!?! Je raakt steeds verder van jezelf verwijderd. Bijvoorbeeld: de oude emotie genereert slachtofferschap. Jouw waarheid wordt ‘ik kan er niks aan doen’, de oude emotie is angst, je waarheid wordt ‘ik moet alles controleren dan ben ik veilig’, de oude emotie is verdriet, jouw waarheid wordt ‘ik verdien geen geluk’.

Ook kunstenaars worden regelmatig het slachtoffer van zwelgen in emoties, weet ik uit eigen ervaring. Het ervaren van grote hoogten en diepe dalen komt beroepsmatig goed van pas maar leidt in het dagelijks leven tot weinig goeds. Het lukt hen niet meer om los te komen van stormachtige scenario’s en terug te keren naar de kalme aanwezige staat die toegang geeft tot ons gevoel als innerlijke wijsheid. Mizu no kokoro, a mind like still water, that reflects things as they really are.

Het gaat erom de middenweg te vinden tussen het onderdrukken van emoties en erin blijven hangen. Wees je ervan bewust dat een emotie jouw reactie op iets is, dat deze reactie veel energie kost en het weinig oplevert om erin te blijven hangen. Misschien kun je voor een andere reactie kiezen?

 

Ontcijfer de boodschap in de emotie

Paarden behandelen emoties als informatie, zegt Linda Kohanov, een van de grondleggers van therapie met paarden. In haar boeken beschrijft ze hoe elke emotie een boodschap voor ons heeft. Paarden ontvangen de boodschap achter de emotie, ondernemen daarop actie en… gaan door met grazen. Een voorbeeld. Navenja eet hooi. Luna – het tweejarige veulen op stal – wil ook van dat hooi eten. ‘Je moet wachten’, zegt Navenja. Luna komt echter steeds dichterbij, voetje voor voetje. Navenja waarschuwt nogmaals met dreigende oren. Luna komt nog dichterbij. Dan ontploft Navenja. In de boosheid die ze voelt zit de boodschap ‘er wordt een grens overschreden’. In tegenstelling tot veel mensen loopt Navenja niet nukkig weg om de rest van de dag boos te zijn op mij en Max, terwijl wij er niks mee te maken hebben. Nee, ze onderneemt gepaste actie. Ze jaagt Luna weg en gaat door met eten. Vijf minuten later is alles vergeten, laat ze Luna toe bij het hooi, eten ze samen en groomen elkaar.
Voel je boosheid, dan kun je jezelf vragen welke grens is overschreden. Een gepaste actie is om alsnog je grenzen aan te geven. Voel je verdriet dan kun je jezelf vragen wat je dreigt kwijt te raken maar voor je bestwil. Een gepaste actie is om los te laten en iets nieuws te verwelkomen. Enzovoort. In elke emotie zit een boodschap in de vorm van een vraag aan jezelf. Neem daarop actie en vervolgens… doorgaan met hooi eten!

 

Oude emoties

Met de emoties die zich lang geleden al in je lichaam hebben vastgezet, ligt het minder simpel. Toch is het belangrijk om ook voor deze emoties verantwoording te nemen en naar de informatie te kijken die erin zit. Nog belangrijker is het om de emoties los te maken van je lijf. Dit doen we bij de paarden met lichaamsgerichte oefeningen en werken aan lichaamsbewustzijn en communiceren met lichaamstaal. Daarmee laten we de energie weer stromen en proberen we blokkades in het lichaam op te heffen die worden veroorzaakt door emoties.

We richten ons ook op het doorbreken van het steeds opnieuw voeden van bepaalde emoties door te leren het denkniveau naar beneden te brengen als de innerlijke criticus de bovenhand dreigt te krijgen. Paarden doen niks voor je als je vastzit in je denken,  meestal over het verleden of over de toekomst. Ze zijn een onfeilbare indicator voor een te hoog ‘maal-niveau’.

Emoties paardencoaching

Uiteindelijk komen we bij ons gevoel. De laag die onder de emoties zit. Ons gevoel kan ons namelijk de weg wijzen. We kunnen onze beslissingen dan weer gaan baseren op wat goed is voor ons authentieke zelf. Je gevoel weet wat jouw kracht is, jouw gevoel weet waar je energie is gebleven en wat jou nieuwe energie zal geven. Ons gevoel kan ons ook vertellen waarom de dingen gaan zoals ze gaan en wat jouw (gedrags)rol daarin is. Je gevoel heeft het antwoord op de vraag die de emotie stelde. Heel verhelderend. Als je in contact bent met je gevoel, sluiten de paarden zich bij je aan. De woordeloze communicatie die er dan is en het deel uitmaken van hun kudde, herinneren ons aan de verbondenheid met alles wat er is waarvan emotie ons had afgescheiden…

Als een emotie dan de kop opsteekt, heb je geleerd welke informatie die emotie voor je heeft en welke vragen je jezelf moet stellen.
Als een oude emotie de kop opsteekt, is in het vervolg enige mate van discipline nodig. Niet om de emotie te verdringen alla ‘stop, je hebt nu genoeg gehuild’. Maar wel om je er niet in te wentelen, mindful te zijn en mild tegen jezelf te zeggen ‘Deze emotie is lang geleden ontstaan uit onbegrip en heeft zich in mij / in mijn lichaam vastgezet. Mijn lijf heeft nog explosies van onbegrip omdat mijn energie nog is geblokkeerd. Maar ik heb nu contact met mijn gevoel dat onder de emotie zit. Mijn gevoel vertelt mij hoe het nu verder moet. Wat mij nieuwe energie geeft, wat moet worden veranderd of vernieuwd. Ik kan de emotie nu laten gaan. Deze emotie is niet echt (meer). Dit is niet mijn echte ik (meer). Het zijn de echo’s van oude emoties in mijn lijf die zullen uitsterven omdat ik de oorspronkelijke emotie niet meer reproduceer.
Op den duur, omdat je geen energie meer verspilt aan het onderdrukken van emoties of het herbeleven ervan, ontstaat innerlijke ruimte en creativiteit. Je zult zelfs anderen helpen te focussen en kalm te blijven bij problemen die hen overweldigen en waarvoor jij een oplossing ziet.

 

Trauma

In geval van een trauma of een chemische onbalans spelen veel meer factoren een rol dan wat ik hierboven beschrijf. Echter, het mindful bezoeken van je emoties zit in het hart van heel veel bewezen effectieve therapieën en coachingsvormen. Dat de paarden zonder oordeel naast ons staan, dat hun reacties meelopen als een thermometer die laat zien hoe het met ons gaat en dat zij – en niet de menselijke coach – het aangeven als de tijd rijp is voor het zetten van een volgende stap, maakt het mijns inziens in alle gevallen een hele veilige manier om in het juiste tempo  deze reis te maken.

 

Met dank aan James French, Linda Kohanov, Pamela Kribbe, Mark Rashid, Monique Ros, Ekhart Tolle en de paarden
voor de inzichten en inspiratie waarmee ik mijn ideeën over dit onderwerp kon onderzoeken en ordenen.

 

 

 

Vrije geest

SONY DSC

Je hoort en leest er steeds meer over: natuurlijk paarden houden. Je paard houden in een groep van soortgenoten met een inloopstal, vrije uitloop en altijd wat te knabbelen. Paddock Paradise. Voor het welzijn van het paard is dit een grote verbetering ten opzichte van een leven waarbij het dier 12 uur per dag of meer in zijn eentje op stal staat. Ik juich het toe dat steeds meer eigenaren zo veel mogelijk bij de natuurlijke behoeften van hun paard proberen aan te sluiten.

Maar aan het rijtje van fysieke behoeften en behoeften aan sociaal contact met soortgenoten zou ik nog een behoefte willen toevoegen: de behoefte van een paard om zichzelf te uiten. In het werken met paarden zie je steeds meer mensen opstaan die deze behoefte als basis van hun training systeem zien. Ze gebruiken daarvoor Liberty training: werken met paarden in totale vrijheid. Liberty Training past uitstekend bij de vrije geest die het coachpaard nodig heeft om te kunnen coachen.

 

Band

Het uitgangspunt van Liberty Training is simpel maar betekenisvol: het paard kan ervoor kiezen om met jou iets te ondernemen maar mag er ook altijd voor kiezen om dat niet te doen. Er wordt op de grond gewerkt met oefeningen die de band versterken tussen paard en mens zonder touw en halster en in een grote ruimte zodat het paard een heel eind van je weg kan lopen. Dus vooral niet in een round pen waar een paard wel voor je kan vluchten maar tevergeefs: het komt niet onder de druk uit. Goede opties zijn de wei of een hele grote rijbak of – zo doe ik het – een kleinere rijbak waarvan de poort openstaat zodat het paard zelf kan teruglopen naar de wei of de paddock. Waarom? Omdat je een paard niet kunt trainen als het in vrijheid bij je wegloopt. Het is niet respectvol om een paard te trainen dat niet bij jou wil blijven uit vrije wil, stelt de Liberty Training. Dus kan je geen leider zijn voor je paard want een leider heeft respect voor diegenen aan wie hij leiding geeft. Bijgevolg zal het paard jou niet als leider zien en zich niet veilig bij je voelen. Pas als je paard uit vrije wil de oefeningen met je uitvoert, is de band hecht genoeg om te werken met hulpmiddelen en om uiteindelijk te gaan rijden op je paard, zegt de Liberty Training.

 

Trainers

Eén van de grondleggers van Liberty Horse Training is Carolyn Resnick. Een Amerikaanse die in haar jeugd een kudde wilde paarden volgde, hun taal leerde en door hen werd opgenomen. Ze schreef er het boek Naked Liberty over. Er lopen nog niet veel trainers rond in Europa die door haar zijn opgeleid. Eentje is de Nederlandse Monique Ros die cursussen geeft met haar kudde paarden in Portugal onder de naam ‘Infinity Training’. En een systeem wat op Liberty Training is gebaseerd is het zogeheten ‘Vrije werk’ uit het Horsefulness programma van de Belgische Karine Vandenborre.

Monique Ros

Monique Ros en Max

Leiden, volgen en samenzijn

De vraag rijst uiteraard hoe je volgens deze trainers een band krijgt met je paard die niet is gebaseerd op conditionering, bijvoorbeeld door het geven van voedselbeloning, of op overgave, wat het principe is van de join up.  De aanpak verschilt naar gelang de trainer-instructeur die je raadpleegt maar in alle gevallen is het meer een training voor de mens dan voor het paard. Je betreedt de wereld van het paard, leert te aarden, volledig in het Vrije werk met Navenja 2hier en nu aanwezig te zijn, brengt veel tijd met je paard in zijn groep door zonder iets te ‘doen’, je leert de lichaamstaal van de paarden, het individuele karakter van het paard te zien en dat karakter uit te nodigen als het is verdrongen, je leert een leider te zijn maar ook een ‘companion’, een vriend, een gelijke. Want niet alles in de kudde gebeurt op basis van leiderschap, stelt Liberty Training. Er is meer. ‘When we are in rhythm with nature, it is easy to know when to lead, when to follow and when to be in the pause’, zegt Carolyn Resnick. Leiden, volgen of samenzijn.

Je zou vermoeden dat een dergelijk training systeem zweverig en totaal niet concreet is maar weinig systemen hebben zoveel stappenplannen en een duidelijke opbouw als Liberty Training, getuige de websites en trainingsmodules van eerder genoemde deskundigen. ‘Je leert zeker technische vaardigheden maar de stelregel is eerst intentie, dan techniek, aldus Karine Vandenborre. Monique Ros zegt: ‘Door mijn training zal jouw paard je meer gaan zien als zijn leider maar… met een belangrijke toevoeging: uiteindelijk is het paard de leider. Het paard tilt ons naar een hoger niveau. Een groter geschenk kan je niet ontvangen’.

Karine Vandenborre Vrije Werk

Karine Vandenborre met Napo

Een volgende stap in ‘natuurlijk paarden houden’

Samengevat zou je kunnen stellen dat deze ‘stroming’ de volgende stap zou willen en kunnen zijn in natuurlijk paarden houden. Niet alleen zo veel mogelijk tegemoet komen aan de fysieke natuurlijke behoeften zoals natuurlijke voeding, groepshuisvesting en bewegingsruimte maar de paarden ook uit te nodigen om weer een vrije geest te zijn en hun vrije wil accepteren.

 

Adeltje vrije geest

Basis coachpaard

Met de paarden waarmee ik coach probeer ik zo veel mogelijk op deze manier samen te werken. Het lijkt me duidelijk waarom. Als wij samen mensen coachen zijn ze niet mijn assistenten maar mijn collega’s. Soms leid ik, maar meestal leiden zij. En ook als ze de coachsessie verlaten, spreekt dat boekdelen…

 

 

 

 

Meer informatie over Liberty Training / Het Vrije Werk vind je op

www.carolynresnickblog.com/

www.horsefulness.be

www.vires-animaliae.nl

 

Filmpjes:

Karine Vandenborre Vrije Werk

Karine VandenBorre met Napo

Karine in de wei

Karine Vandenborre wandelt in vrijheid

 

 

 

 

 

 

 

 

Innerlijke fan versus innerlijke criticusZoals vele Nederlanders zit ik wekelijks voor TV en kijk Dance Dance Dance. Voor wie het niet kent, dit is een programma waarbij bekende Nederlanders samen met een familielid een dans duo vormen en in enkele maanden tijd worden opgeleid tot all round dansers van een verbazingwekkend niveau. In een TV show met wedstrijd element zetten de koppels vervolgens top acts neer in verschillende stijlen en strijden daarmee tegen elkaar. Ik kijk er graag naar, niet alleen omdat ik houd van dansen maar ook omdat de kijker wordt meegenomen naar de repetities en zich een beeld kan vormen van hoe de deelnemers deze uitdaging meester worden. We zien de strijd die de deelnemers met zichzelf voeren en we zien hoe verschillend de danswerkrelaties zich ontwikkelen tussen danspartners die elkaar tot dan toe alleen als echtgenoten, collega’s, vrienden, vader-dochter enzovoort kenden.

Sommige deelnemers groeien vanuit een gigantisch doorzettingsvermogen, sommigen groeien doordat dansen hun gemiste roeping blijkt, sommigen groeien vanuit plezier, vanuit liefde voor elkaar, sommigen zetten teleurstelling en frustratie om in een spetterende performance, sommigen laten hun innerlijke criticus het nakijken maar één deelnemer… die groeit niet.

 

Stop!

Regilio groeit niet. En naarmate de weken vorderen en de jury hem vertelt dat het niet goed genoeg is, zakt de man verder weg. Hij traint minstens zo hard als de anderen, heeft de looks en de moves en lijkt mij – hoewel hij geen danservaring heeft – best een begenadigd danstalent. Waarom groeit hij dan niet? Zijn danspartner, een presentatrice met een professioneel dansverleden, heeft vanaf dag 1 niet onder stoelen of banken gestoken dat hij haar teleurstelt. Hij telt niet goed genoeg, hij heeft geen focus, hij heeft zijn hoofd er niet bij, het is ongelooflijk hoe vaak hij de passen moet herhalen voordat hij ze onthoudt,… . En de choreografen en de verschillende dansdocenten vallen haar daar vaak in bij. Het is niet goed genoeg, het moet beter, sneller, hoger,… . Hoe harder hij werkt, hoe slechter het gaat. Je ziet zijn energie weglekken, je ziet dat zijn zelfvertrouwen zijn ziel verlaat. Vanop de bank roep ik tegen zijn coaches: ‘Stop, doe dit niet, zorg dat hij geniet, lift hem, put uit zijn talent, draag hem, geloof me hij wil groeien! Iedereen wil groeien… .’ De eerste paar shows vergaf Regilio het zichzelf nog en hoopte op betere tijden. Zijn enthousiasme leed er niet onder. Vandaag echter was op zijn gezicht af te lezen dat zijn innerlijke criticus, die wekenlang was gevoed, hem klein had gekregen. Hij kreeg een 5.

Nochtans. Er is een man in de show die de odds meer tegen heeft dan Regilio. Het is de al wat oudere  Jeroen, echtgenoot van ex ballroom kampioene Euvgenia ParaKhina. Euvgenia is streng voor hem. Ook zij maken veel ruzie tijdens de repetitie. Hij is niet afgetraind zoals Regilio en hij heeft geen Surinaams ritmegevoel. Ook hij voelt de druk, ook druk die hij zichzelf oplegt want hij zegt – ietwat onrealistisch – de show te willen winnen.  En toch… hij groeit wel.

 

Innerlijke fan

Ja, iets in het leven heeft ervoor gezorgd dat Jeroen gelooft in zijn eigen mogelijkheden om te ontwikkelen. Ook against all odds, in voorspoed en tegenspoed. Er is iemand in zijn leven geweest die dat steeds heeft bevestigd. Iemand zei: ik zie wat je goed kunt, ik zie dat je daaraan plezier beleeft,  ik zie dat je daarin groeit, hou vast aan dat talent, hou vast aan dat gevoel. En dit is Jeroen’s innerlijk stemmetje geworden. Ik noem dit de innerlijke fan, het tegenovergestelde van de innerlijke criticus. Die fan spreekt zo luid en duidelijk in Jeroen dat hij met 55 en nul danservaring naast zijn echtgenote, een veelvoudig bekroonde ballroom danseres, op een podium durft te staan en de show steelt. Regilio heeft een ander soort verleden. Hij kan geen ‘feedback van de jury nemen en er iets mee doen’. Hij zou nu alleen kunnen leren van succeservaringen. Totdat zijn innerlijke fan sterk genoeg is.

En daarenboven heeft Jeroen nog een grote troef. En dat is de wijsheid van zijn vrouw die na hun hartverwarmende dans op ‘Thinking out loud’ zegt: ‘Ik had nog steeds dat plaatje in mijn hoofd van hoe het moest zijn, in plaats van te genieten van het moment. Ik heb de kans om te dansen met mijn grote liefde en was alleen maar bezig met hoe ik het anders wil hebben, beter, perfecter. Terwijl… alles wat ik nodig heb, heeft hij mij net gegeven in deze dans’.

Hoewel we worden doodgegooid met positief opvoeden, onderwijs vanuit talenten van kinderen, hoewel we het allemaal zelf hebben meegemaakt en weten dat het niet werkt: kritiek blijft overal om ons heen. We doen het elkaar steeds weer aan. We voeden elkaars innerlijke criticus in plaats van de innerlijke fan.

 

DuinenRight here

En waarom wilde ik nou hierover schrijven? Voor wie mijn blogs heeft gevolgd: Navenja’s peesblessure geneest niet. Wij zullen mogelijk nooit meer samen dansen. Alle revalidatietraining en goede zorgen ten spijt. Vele vrienden en kennissen vragen hoe ik eronder ben, dat ik Navenja misschien nooit meer zal rijden. Dat ik uiteindelijk nooit naar het strand zal gaan met haar. En of ik het niet extra zuur vind, na die lange weg die ik met haar heb afgelegd om de deur naar binnen te vinden bij haar, om haar vertrouwen te krijgen. Natuurlijk vind ik het jammer, ook voor haar, dat we er misschien nooit meer samen op uit trekken naar de duinen of naar het bos. Maar tegelijkertijd voel ik me nog steeds helemaal rustig en tevreden zodra ik haar zie. Ik parkeer mijn auto bij ons landje en hoor haar lage hinnik-begroeting. Ik zeg ‘hallo meisje, ik ben er hoor’ en ik voel me helemaal goed. Als ik bij haar ben, ben ik een fan van mezelf. Want alles wat ik nodig heb, heeft zij me al gegeven. Het hoeft niet beter. We found love right where we are. (Thinking out loud  – Ed Sheeran)

 

Ontrafel je eigen innerlijke gesprek en word meer fan van jezelf. Laat je eens coachen met de paarden. Een kennismakingssessie is altijd gratis.

 

Carl Jung zei: ‘Niets beïnvloedt het leven van een kind zo diepgaand als het niet geleefde leven van zijn (groot)ouders’. In de paardencoaching is dit een veelvuldig terugkomend en interessant thema. We brengen het meestal in verband met het werk / de carrière die mensen voor zichzelf kiezen. Maar het niet geleefde leven van uw (groot)ouders werkt door in alles: in relaties, in vriendschappen, in leef-ritme, in omgaan met geld, in normen, waarden en overtuigingen, in sociale contacten, enzovoort.

Navenja afwezigAan het begin van een sessie met de paarden, vraag ik soms aan de gecoachte met welk paard hij of zij wil samenwerken. De keuze die de gecoachte dan maakt, maar vooral ook de argumenten die daarvoor worden gegeven en hoe men het gekozen paard ‘invult’, leiden soms al naar de essentie van de coachvraag.
Ik denk daarbij vaak terug aan de dag dat ik Navenja kocht, het paard waarnaar paardencoaching Navenja is vernoemd. Ze was gesloten, had niet echt aandacht voor mij maar wees me ook niet af en stond vooral heel mooi te wezen met haar lange krullende blonde manen en staart. Een lone rider op een pedestal. Waarom koos ik haar? Ik koos haar vanuit mijn toenmalige overtuiging dat alleen (de liefde van) diegene die je heel moeilijk kunt bereiken, de moeite waard is om na te jagen. Vergelijkbare overtuigingen kom ik regelmatig tegen bij de ‘paard-keuze’ in coachsessies. Men kiest het paard waarvan men denkt dat het ‘de uitdaging’ is, de moeilijke weg. En u raadt het al… dat paard wórdt de moeilijke weg voor deze coachee, precies omdát hij of zij van zijn opvoeders heeft meegekregen dat je alleen iets bereikt in het leven door hard werken.

De moeilijke weg

Als dit je overtuiging is, kan werken met paarden, een bron worden van moedeloosheid en frustratie. Volgens de bijzondere paardenman Klaus Ferdinand Hempfling maken alle bronnen uit de Indiaanse, Australische en Keltische overlevering gewag van hetzelfde wezen dat op de scheidslijn leeft tussen de realistische tastbare wereld en die andere wereld, intuïtief en ongrijpbaar: het paard. Om met paarden samen te werken, zegt deze overlevering, moeten je zelfbewustzijn en lichaamsbewustzijn op hoog niveau zijn ontwikkeld. Anders zullen de paarden je continu de boodschap bezorgen: dit is niet genoeg, je bent er nog niet, wij kunnen nog niet samenwerken. Continu en eindeloos. Je opent de staldeur: het paard wil naar rechts, jij wilt naar links. Jij wilt draven, het paard verzet geen voet. Jij komt de wei in, het paard rent weg. De ‘paardenhobby’ vormt een groot gevaar, zegt Hempfling, voor mensen die altijd ‘de moeilijke weg kiezen’ in de overtuiging hard te moeten werken om wat dan ook te bereiken in het leven. Deze mensen krijgen van de paarden voortdurend de boodschap ‘Dit is niet genoeg. Jij… bent niet genoeg’.

Overtuigingen laten varen

Ik ben ervan overtuigd dat wie dit leest en niet met paarden werkt, dit herkent van een andere setting, bijvoorbeeld het innerlijke gevecht van de musicus of top-sporter, het steeds opnieuw aangaan van destructieve relaties, … . Ik ben het tegengekomen op mijn weg met Navenja. En het is de magische aantrekkingskracht die paarden op mij hebben, al van kinds af, die mij ervan overtuigde dat ik hier – ondanks of dankzij de continue afwijzing van Navenja – iets te leren had. Het eerste wat ik leerde was dat hard werken in deze situatie geen zin had. Die overtuiging kon ik laten varen. Dat was al een deel van de oplossing. Controle nastreven en veel nadenken over het probleem hielpen ook niet. Al mijn levensreddende strategieën waren hier waardeloos. Navenja’s antwoord was standaard ‘nee’. Maar ‘nee’ op wat?

Ik heb nog wat te leven

Heel veel jaren en ‘paardenfluisteraars’ later begint het antwoord zich voor mij te ontvouwen. Navenja wil alleen maar dat ik wortels en vleugels heb. Dat ik weet wie ik ben, dat ik zelfbewust ben en mijn lichaam voel in plaats van knevel, dat ik meer voel dan denk, dat ik met haar dans en dartel als een kind door de rijbak, dat ik beloof dat ik altijd zo zal zijn met haar, dat ik het zeg als ik het even niet weet, dat ik ongelooflijk duidelijk ben, dat ik liefdevol ben, dat ik helemaal aanwezig ben, dat ik ego en oma (oordeel-mening-advies) thuislaat, dat ik haar helemaal zie voor wat ze is, wild en vrij, dat ze nee mag zeggen. Maar misschien vooral… dat ik doe wat ik wil doen in mijn leven. Zodat mijn kind minder last heeft van het niet geleefde leven van haar moeder. Ik heb nog wat te doen, ik heb nog wat te leven…

 

Ik heb nog wat te doen. Niet omdat ik succesvol wil zijn, of rijk wil worden. Maar om een kleine bijdrage te leveren aan vrede, gezondheid, plezier en ontroering in de wereld. Dat doe ik ook graag voor u in de vorm van paardencoaching. Het is niet zo heel ingewikkeld om van de paarden een ja te krijgen, als iemand u de weg wijst naar de overtuigingen die uw niet geleefde leven blokkeren. Een kennismakingsessie is altijd gratis.

 

Tip: maak een werk-stamboom met de overtuigingen van je opvoeders over werken en ontdek hoe hun dromen, idealen en niet geleefde leven jouw opvattingen over werk beïnvloeden:

www.coachloper.nl/werken-stamboom

05. juli 2015 · 2 comments · Categories: Blog

 

“We leren beter als we eigenaar zijn van ons eigen leerproces. En dat is belangrijk in een samenleving waarin een leven lang leren cruciaal is om mee te blijven doen.” Ik ben paardencoach maar ik ben ook vooral stafmedewerker communicatie bij een samenwerkingsverband van basisscholen. En daar hoor ik deze gevleugelde uitspraken meerdere malen per dag. Het is ons mantra.
Eigenaar van je eigen leerproces als je 7 bent? Of 12? Ik vind het knap. ‘Dit heb ik geleerd, dat is de volgende stap en daar heb ik zus en zo voor nodig’. Als ik met mijn onderwijsgevende collega’s praat, vertellen ze me dat kleuters dit zelfs al kunnen als je het aanboort en begeleidt. ‘De leerknop staat al aan. Het is meer een kwestie van wegblijven van de uit-knop’, zeggen ze. Ik ben trots op ze.

Voor wie dit onderwijs niet heeft gehad, is er paardencoaching! Wie met paarden werkt, zal de regie van zijn leerproces ter hand moeten nemen. De paarden zorgen namelijk voortdurend voor leervragen waar alleen jij het antwoord op weet. En heb je het antwoord gevonden, dan stellen ze weer een nieuwe vraag.

Consequent

Navenja op weg naar trainingscentrumNavenja, het coachpaard waarnaar Navenja’s paardencoaching is vernoemd, staat met een peesblessure in een revalidatie- en trainingscentrum. Daar leert ze een ander bewegingspatroon dat haar pees moet gaan ontlasten. Haar trainer is bijzonder congruent. Ze weet voor 100% wat ze doet en wat ze wil (lees meer over congruentie). Ze vertelt dat in paardentaal en is daarin zeer consequent met al haar trainingspaarden en dus ook met Navenja. Ik ben wat minder consequent. Navenja is mijn kind, mijn collega in ‘ons bedrijf’, mijn leermeester, mijn maatje. De dingen lopen door elkaar bij ons. En ik houd van haar en ik heb dus wel eens verwachtingen… dat zij van mij houdt bijvoorbeeld.

Dit gezegd zijnde, ik geef – laten we zeggen – meer ruimte. Ik laat haar soms de leiding nemen. Ik laat haar het wilde paard in zichzelf uiten bijvoorbeeld. Maar in een schema van zes weken waarin ‘het achterbeen naar voren moet, het bekken gekanteld, het gewicht van de binnenschouder af, de lengtebuiging verbeterd’ en nog wat van die rare paardtrainingstechnische concepten, is geen tijd voor jezelf uiten. Er zijn strakke kaders en een stappenplan. Een vaste routine ‘werkt’ dan over het algemeen goed bij paarden. Consequentie is het mantra. En om Navenja niet in de war te brengen met twee soorten routines – en iets teveel ruimte – mag ik maar één keer per week langskomen van de trainer. Even slikken…

 Energie

Gisteren was zo’n dag dat ik mocht langskomen om de training bij te wonen. Op mijn bankje aan de kant, was ik blij te zien dat ze alweer zoveel beter liep. Vanbinnen zette ik elke pas samen met haar. En toen begon Navenja al iets aan de afspraken met haar trainer te morrelen. En ik merkte dat dit door mij kwam. Ik merkte dat ik het bankje onder mijn billen niet meer voelde en met mijn energie helemaal bij haar was. Als ik op haar beweging focus, versmelten wij. Dat is mooi en iets waaraan we lang hebben gewerkt. We zetten nu de eerste passen in synchroon bewegen naast elkaar in vrijheid, liberty training (tenminste voor de peesblessure roet in het eten gooide). Maar versmelten is niet handig in dit geval. Navenja heeft nu een andere partner, haar trainer.

Ik probeerde mijn energie terug te trekken, het bankje onder mijn billen te voelen, alleen gewaar te zijn, haar beweging te observeren alsook hoe blauw de lucht was en hoe groen het gras. Bij mensen en in mijn werk gaan gewaar-zijn (lees meer over gewaar-zijn) en vergroten of verkleinen van mijn energiecirkel me al goed af. Als ik een focusgroep van ouders leidt over hoe zij de school van hun kinderen ervaren, is het handig om mijn energiebubbel te laten samenvallen met die van hen. Dan voel ik wat er echt speelt. Als ik mijn standpunt moet verdedigen tegenover een manager in een slechte bui, is het beter om mijn bubbel klein rond mezelf te houden, bij mijn eigen verhaal te blijven en te hopen dat hij gaat mee-resoneren met mijn kalme hartslag.
Ook nu schotelde Navenja mij weer een nieuwe leervraag voor terwijl ik twee weken niet eens bij haar mag komen: hoe doe ik dit bij iemand waarvan ik zielsveel houd? Hoe kan ik dan aandacht geven zonder het versmelten van energiebubbels?

Wat leert de ander

En dan is er nog de vraag, wat is goed voor Navenja? Wat is goed voor diegene waarvan je houdt? In eerste instantie heb ik natuurlijk flink tegengesputterd tegen het feit dat ik twee weken geen contact mag met mijn kind. Maar, realiseer ik me nu, misschien kan Navenja nu ook meer eigenaar van haar eigen leerproces zijn? Paarden reflecteren niet zoals wij mensen dat doen maar ze leren wel. En zijn of worden we eigenaar van ons leren door menselijke reflectie of door voelen, vertrouwen, ruimte en beloning? Ik ben benieuwd wat Navenja leert in dit proces.

Een ding is zeker: we won’t be leaving by the same road that we came by. (My shadow, Keane)

 

  • Benieuwd wat jij kunt leren van jezelf? Kijk eens in de paardenspiegel. Ik help je de antwoorden te vinden die je zelf al in je hebt.
  • Heb jij wel eens last van energieën van anderen? Alsof je de buien van anderen of de sfeer in een groep teveel opneemt en jezelf daarin verliest? Kom eens met de paarden werken en ontdek hoe je dit verandert.